Bảng đo độ dài | A – Z | Cổ – Kim

1. Đo độ dài là gì

• Người ta có thể dùng, các đơn vị đo độ dài tiêu chuẩn như mm, cm, dm, m,..  với các khoảng cách nhỏ có thể dùng các đơn vị độ dài hệ mét để đo.
• Khi cần ước lượng thì chúng ta có thể dùng gang tay, bàn chân, thước 1 mét,… để ước chừng các khoảng cách

3. Các đơn vị tính chiều dài phổ biến tại Việt Nam

Hiện tại Việt Nam chúng ta đang sử dụng hệ đo lường chiều dài là Mét, được biết đến là hệ đo lường chiều dài quốc tế chính vì vậy đơn vị đo chiều dài phổ biến tại Việt Nam là đơn vị đo của hệ mét. Bao gồm các đơn vị độ dài trong hệ mét và được lấy mét làm đơn vị quy đổi trong hệ thống như dưới đây

• Ki-lô-mét (Tên tiếng Anh – Kilometre) –  Kí hiệu là km và 1Km = 1000m
• Héc-tô-mét (Tên tiếng Anh – Hectometre) – Kí hiệu là hm và 1hm = 100m
• Đề-ca-mét (Tên tiếng Anh – Decametre) – Kí hiệu là dam và 1dam = 10m
• Mét (Tên tiếng Anh – Metre) – Kí hiệu là m;
• Đề-xi-mét (Tên tiếng Anh – Decimetre) – Kí hiệu là dm và 1dm = 0.1m
• Xen-ti-mét (Tên tiếng Anh – Centimetre) – Kí hiệu là cm và 1cm = 0.01m
• Mi-li-mét (Tên tiếng Anh – Millimetre) – Kí hiệu là mm và 1cm = 0.001m

Ngoài các đơn vị trên thì chúng ta cũng thường xuyên tiếp xúc với các đơn vị như Inch, Foot, bởi chúng ta nhập khẩu hoặc tham gia và các dự án, sản phẩm có nguồn gốc xuất xứ từ các quốc gia Châu Âu (đặc biệt là Anh và Mỹ) nơi đơn vị đo độ dài là hệ Anh hoặc Mỹ

Tham khảo thêm:

Trong các đơn vị đo chiều dài của hệ mét, đơn vị đo lường quan trọng nhất là đơn vị đo chiều dài 1M (mét), đã từng được định nghĩa là 1/10.000.000 (một phần mười triệu) của khoảng cách từ cực tới xích đạo dọc theo kinh tuyến đi qua Paris. 1M cũng dài hơn xấp xỉ bằng 10% so với 1 thước Anh. 

4. Đơn vị đo độ dài phổ biến trên toàn cầu và nguồn gốc ra đời

Trước khi hệ đo lường quốc tế ra đời, có tên viết tắt là SI (Viết tắt từ tiếng Pháp là Système International d’unités) trên thế giới sử dụng nhiều đơn vị đo độ dài khác nhau và không được tiêu chuẩn hóa như hiện nay.

Kể từ năm 1960, SI được lựa chọn là hệ đo lường quốc tế và SI đã chọn bộ tiêu chuẩn thu gọn của hệ đo lường mét – kilôgam – giây hiện hành để thay thế cho hệ đo lường trước là xentimét – gam – giây.

Xét tới nguồn gốc thật sự của đơn vị độ dài mét của hệ đo lường quốc tế SI, mặc dù được đặt tên lần đầu tiên vào năm 1960 và sau đó bổ sung vào năm 1971, nhưng thực tế thì SI được phát minh bởi các nhà khoa học Pháp từ những năm 1640 và nhận được sự quảng bá lớn bởi Cuộc cách mạng Pháp năm 1789 để trở nên phổ biến hơn.

5. Bảng đo độ dài hệ mét

Trong hệ mét – hệ đo lường được sử dụng khá phổ biến trên thế giới, khu vực Châu Á và đặc biệt là tại Việt Nam. Dưới đây là các đơn vị đo độ dài thường dùng nhất

• 1 kilomet (km) = 1000 mét (m)
• 1 hectomet (hm) = 100 mét (m)
• 1 decamet (dam) = 10 mét (m)
• 1 deximet (dm) = 0.1 mét (m)
• 1 centimet (cm) = 0.01 mét (m)
• 1 milimet (mm) = 0.001 mét (m)

6. Bảng đo độ dài áp dụng phổ biến tại Anh và Mỹ

Trong hệ đo lường Anh Mỹ, các đơn vị đo chiều dài chính gồm:

• Inch (inch): Tương đương với 1/12 foot hay khoảng 2,54 centimet.
• Foot (ft): Tương đương với 12 inches hay khoảng 0,3048 mét.
• Yard (yd): Tương đương với 3 feet hay khoảng 0,9144 mét.
• Dặm – Mile (mi): Tương đương với 5280 feet hay khoảng 1609 mét.

Các đơn vị đo chiều dài trong hệ đo lường Anh Mỹ này thường được sử dụng trong các quốc gia sử dụng hệ đo lường này như Hoa Kỳ, Canada và một số quốc gia khác. Tuy nhiên, trong nhiều lĩnh vực khoa học, công nghệ, kỹ thuật và thương mại, hệ đo lường quốc tế (SI) với đơn vị đo độ dài là mét được sử dụng phổ biến và chính xác hơn.

7. Đơn vị đo độ dài trong đường bộ

Trong đường bộ, người ta sử dụng các đơn vị đo độ dài khá khác nhau. Đặc biệt là các thiết bị như điện thoại hoặc trên các đồng hồ thông minh chuyên dùng cho thể thao mà phổ biến là chạy bộ sẽ sử dụng các đơn vị độ dài như

• Kilomet (km)
• Dặm – Mile (mi)
• Foot (ft)

8. Đơn vị đo chiều dài trong hàng hải

Trong hàng hải, đơn vị đo chiều dài thông thường được sử dụng là hải lý (nautical mile) và hải dặm (knot). Dưới đây là thông tin chi tiết về các đơn vị này:

• Hải lý (nautical mile) – Đây là đơn vị đo chiều dài trong hàng hải, được sử dụng để đo khoảng cách trên biển. Một hải lý tương đương với 1 phần trăm đồng vị trí giữa hai đường kinh tuyến của Trái Đất (1 hải lý = 1/60 độ kinh vĩ). Giá trị chính xác của một hải lý là 1.852 km hoặc khoảng 1.15078 dặm.
• Hải dặm (knot) – Đây là đơn vị đo vận tốc trong hàng hải, thường được sử dụng để đo tốc độ của tàu hoặc tàu bay trên biển. Một hải dặm tương đương với một hải lý đi qua trong một giờ. Vì vậy, nếu một tàu bay di chuyển với vận tốc là 1 hải dặm/giờ, tức là nó di chuyển qua một hải lý trong một giờ.

Các đơn vị đo độ dài và vận tốc trong hàng hải này có tính chất đặc biệt và được sử dụng phổ biến trong việc điều hướng, định vị và tính toán khoảng cách và tốc độ của các phương tiện hàng hải, đồng thời cũng đáp ứng các yêu cầu riêng của ngành hàng hải.

9. Đơn vị đo chiều dài trong hàng không

Khi bạn lên máy bay và để ý chúng ta sẽ thấy trên máy bay sử dụng các đơn vị đo độ dài thường sử dụng hỗn hợp nhiều đơn vị đo chiều dài khác nhau, bởi hành khách trên máy bay thường bao gồm cả khách hàng nội địa và hành khách quốc tế (người trên toàn thế giới). Trong đó có 2 đơn vị phổ biến là

• Ki lô mét
• Dặm

10. Bảng đơn vị đo độ dài trong thiên văn học

Trong thiên văn học, vì khoảng cách giữa các đối tượng thiên văn rất lớn nên các đơn vị đo độ dài trong hệ thống đo lường quốc tế (SI) thường không được ứng dụng. Thay vào đó, các đơn vị đo độ dài đặc biệt được sử dụng để đo khoảng cách trong thiên văn.

Các đơn vị đo độ dài trong thiên văn học bao gồm:

• Đơn vị thiên văn (AU) (~149 gigamet);
• Năm ánh sáng (~9,46 pêtamét);
• Phút ánh sáng (~18 gigamet);
• Giây ánh sáng (~300 mêgamét);
• Parsec (pc) (~30,8 pêtamét);
• Kilôparsec (kpc);
• Mêgaparsec (Mpc);
• Gigaparsec (Gpc);
• Teraparsec (Tpc).

Ví dụ về 1 đơn vị thiên văn (AU) và 1 parsec (pc)

• 1 đơn vị thiên văn (AU) = khoảng cách trung bình giữa Trái Đất và Mặt Trời, khoảng 149.6 triệu km (hoặc khoảng 92.96 triệu dặm).
• 1 parsec (pc) = khoảng cách mà một đơn vị thiên văn (AU) được nhìn thấy từ Trái Đất dưới góc 1 giây cung (1/3600 độ) của một cung tròn, tương đương với khoảng 3.26 năm ánh sáng, hay khoảng 30.86 triệu tỷ km (hoặc khoảng 19.17 triệu tỷ dặm).

Các đơn vị đo độ dài trong thiên văn học thường được sử dụng để đo khoảng cách giữa các hành tinh, sao, thiên hà và các đối tượng thiên văn khác trong vũ trụ. Các đơn vị này giúp đơn giản hóa việc đo lường khoảng cách vô cùng lớn trong không gian, đồng thời đảm bảo tính nhất quán và tiện lợi trong việc trao đổi thông tin và nghiên cứu thiên văn học.

11. Bảng đơn vị đo độ dài trong vật lý (nguyên tử)

Trong vật lý có thêm 5 đơn vị để đo, bao gồm:

• Độ dài Planck (lP) – Đây là đơn vị đo độ dài tối thiểu trong vật lý dựa trên lý thuyết về đơn vị cơ bản của không gian và thời gian là đơn vị Planck. Giá trị của lP là khoảng 1.616229(38) x 10^-35 mét.
• Bán kính Bohr (a0) – Đây là đơn vị đo độ dài trong vật lý nguyên tử, được dùng để đo kích thước của quỹ đạo của electron trong nguyên tử theo lý thuyết hạt nhân điện tử Bohr. Giá trị của a0 là khoảng 5.291772109(17) x 10^-11 mét.
• Fermi (fm) – Đây là đơn vị đo độ dài tương đương với 1 femtômét (1 fm = 10^-15 mét), thường được sử dụng trong vật lý hạt nhân để đo kích thước của các hạt tử nhiên, như proton và neutron, và các quá trình tương tác hạt nhân.
• Ångström (Å) – Đây là đơn vị đo độ dài phổ biến trong vật lý và hóa học, tương đương với 0,1 nanômét (1 Å = 10^-10 mét). Đơn vị này thường được sử dụng để đo kích thước của các cấu trúc phân tử, tế bào sinh học, và các đối tượng vật lý nhỏ.
• Micrôm (µm) – Đây là đơn vị đo độ dài tương đương với 1 micrômét (1 µm = 10^-6 mét), thường được sử dụng trong vật lý và kỹ thuật để đo kích thước của các đối tượng nhỏ như tế bào sinh học, các bộ phận điện tử nhỏ, và các chi tiết vật lý nhỏ

11. Bảng đơn vị đo chiều dài cổ tại Việt Nam

Bảng đơn vị đo chiều dài của người xưa có cách sử dụng các dụng cụ sẵn có, dễ đo và rất dễ hình dung. Bởi, ngày xưa không có các công nghệ tính toán như thời nay và chúng ta có thể áp dụng bảng đơn vị đo chiều dài để có thể ước lượng nhanh chóng